08 Incident response

Het eerste uur — wat te doen, in welke volgorde.

Adem in. Pak deze pagina. Loop het schema af. Sla over wat niet past — maar wat wél past: in deze volgorde, direct.

30 min 6 pagina's in PDF Voor BE & NL Gratis
Dit is een samenvatting Deze pagina is een korte weergave per module. Voor de volledige inhoud met invulvelden, casussen, troubleshooting en spiekbriefjes: lees het boek volledig online of download de PDF.

Geld terugkrijgen heeft een tijdslot van uren, niet dagen. Pas ná de bank- en sim-blokkade is er tijd voor verdere zorg. Bel niet eerst je IT-vriend.

!
Doe altijd aangifte bij de politie

Je hebt het proces-verbaal nodig voor bank, verzekering en herstel.

Het 60-minuten-protocol

  1. 0 min — Stop & adem. Niets meer klikken.
  2. 5 min — Bel je bank. Card Stop (BE: 078 170 170) of jouw bank-noodnummer (NL).
  3. 15 min — Wachtwoorden. E-mail eerst, daarna de keten van gekoppelde accounts.
  4. 30 min — Simkaart + identiteit. Provider blokkeren, itsme of DigiD deactiveren.
  5. 60 min — Melden & aangifte. Meldpunt + politie.

Scenario A — Gehackte e-mail of account

  1. Op een ander apparaat (geen mogelijk besmette laptop): wijzig wachtwoord. Lukt het niet? Gebruik herstelcodes.
  2. Log alle sessies uit: Beveiliging → Apparaten → Uitloggen op alle apparaten.
  3. Zet 2FA aan (of opnieuw). Print nieuwe herstelcodes direct.
  4. Check doorstuurregels en herstel-e-mail. Aanvallers zetten vaak een doorstuurregel op of voegen een herstel-e-mail toe. Onbekende regels: verwijder.
  5. Wijzig wachtwoorden van gekoppelde accounts (bank, cloud, sociale media).
  6. Waarschuw je contacten: "Mijn account is gehackt geweest. Negeer vreemde berichten van mij."

Scenario B — Telefoon gestolen of verloren

  1. Lokaliseer en vergrendel op afstand. iPhone: iCloud.com/find. Android: android.com/find.
  2. Bel je mobiele provider — simkaart blokkeren.
  3. Deactiveer itsme (BE: my.itsme.be met eID-kaart) of DigiD (NL: 088 123 65 55).
  4. Bel Card Stop (BE) of je bank (NL) om de bank-app op het verloren toestel te deactiveren.
  5. Wijzig je belangrijkste wachtwoorden — vooral als je sms-codes daar ontving.
  6. Na 24–48 uur zonder vinden: kies "Wis dit apparaat". Onomkeerbaar — maar dat is precies wat je wil.

Scenario C — Frauduleuze betaling of gestolen kaart

  1. BE: Card Stop 078 170 170 (24/7). Blokkeert alle Belgische bankkaarten + digitale wallets.
  2. NL: bel je bank op het nummer op je kaart. Vraag om terugroeping van betaling (recall).
  3. Verzamel bewijs: screenshots van transactie, sms/mail die de fraude voorafging, datum, tijd, bedrag, ontvangende IBAN.
  4. Aangifte bij de politie. BE: lokaal of police-on-web.be. NL: 0900-8844 of online via politie.nl. Vraag om proces-verbaal-nummer.
  5. Meld bij centrale meldpunten: BE verdacht@safeonweb.be, NL fraudehelpdesk.nl.

Hoe je netjes aangifte doet

Wie netjes aangifte doet, wordt serieuzer genomen. Bereid voor:

Wanneer is het écht spoed (112)?

Voor alle andere zaken: het niet-spoednummer of online aangifte.

Controlelijst

Wil je het hele werkboek?

Alle tien modules in één PDF — 100 pagina's, met uitscheurbare noodkaart, woordenlijst en BE/NL-bronnenlijst.

Download het werkboek (PDF, ~3 MB) Of steun het project met een donatie — geen verplichting.